fbpx
  • Wat te kiezen… Gevelstenen verlijmen, dunmetselen of traditioneel metselen?

    Steeds meer merken we interesse in het verlijmen of dunmetselen van gevelstenen. Al onze gevelstenen lenen zich ertoe om zowel te verlijmen, dunmetselen als om traditioneel te vermetselen. Als je maar gaat werken met de juiste mortel. Graag geven we u in dit artikel een woordje uitleg over de verschillende mogelijkheden van metselen van gevelstenen… Wij raden alvast aan dat u zich voor de juiste keuze hoofdzakelijk laat leiden door twee belangrijke zaken, namelijk:

    1. het zicht dat u wenst te bekomen
    2. de vaardigheid van de uitvoerder / aannemer

    Lijmmortel (3-6mm)

    Wat?

    Verlijmen van gevelstenen wordt steeds populairder. Bij deze techniek worden de stenen door een dunne lijmmortellaag met elkaar verbonden. Bij het verlijmen van gevelstenen ligt de nadruk van het uitzicht van de gevel bij de kleur en de vorm van de gevelstenen zelf. De voeg is terugliggend en heeft dus een beperkte invloed op het uitzicht van de gevel. De lijm wordt aangebracht adhv een spuitzak of een machinale pomp en niet doormiddel van een truweel (zoals bij dunmetselen of traditioneel metselen het geval is). Lijmmortel is verkrijgbaar in verschillende kleuren. Vaak is een toon op toon mortel, in dezelfde kleur van de gevelsteen, zeer mooi. Voor strakke gevelstenen bekom je het mooiste esthetische effect met een lijmmortel (tov dunbedmortel). Soms wordt er geopteerd om de stootvoegen (verticale voegen) open te laten. Dan kan er (een beperkte hoeveelheid) water in de spouw komen, net zoals bij traditioneel metselwerk. De open voegen zorgen er anderzijds wel voor dat de muur sneller uitdroogt. U kan er ook voor opteren om deze voegen dicht te lijmen. Bv. bij blinkende isolatie die je er anders door zou zien of bv. bij een blekere lijm ivm schaduwwerking in de voeg.

    De meeste stenen hebben een modulair verband (2x kop of korte zijde + 1 standaard voegdikte = 1 strek of lengte steen). Om die reden wordt bij verlijmd metselwerk meestal geopteerd om in wildverband te gaan metselen.

    Voordelen?

    • Bepaalde verbanden zijn makkelijker realiseerbaar door de sterkte van de gelijmde voeg (bv. stapelverband)
    • Grotere openingen in de muur zijn mogelijk zonder ondersteuning
    • Hechtsterkte van de lijm is een stuk hoger dan die van gewone mortels
    • Door de grotere hechtsterkte kan men sneller werken (bij ervaring met de techniek) – ook al zijn er meer stenen/m² nodig
    • Duurzaamheid: minder mortel nodig tov traditionele voegmortel die daarnaast ook voegspecie nodig heeft ter opvulling
    • Mogelijkheid om prefab te werken door de sterke lijmmortel
    • Een juiste uitvoering zorgt voor een sterk verlaagde kans op uitbloeiingen en kalkuitslag op het gevelmetselwerk
    • Lijmmortel laat geen water door (traditionele metselmortel en dunmetselmortel wel). Dit zorgt ervoor dat er minder water in de spouw terecht komt en dat de stenen sneller uitdrogen.
    • Doordat er geen voegen zijn, droogt de gevel sneller uit
    • Minder kans op mos- en algengroei doordat de stenen sneller uitdrogen (zie puntjes hierboven). Mossen en algen groeien voornamelijk op vochtige plaatsen. Lijmmortel is vochtafstotend en er zijn ook geen voegen die water opnemen. Bij traditioneel metselwerk ontstaan mossen meestal eerst op de voegen.
    • Na 24 uren is de lijmmortel uitgehard (tov 28 dagen bij traditioneel metselwerk)
    • Gevel hoeft nadien niet meer opgevoegd te worden
    • Moderne eigentijdse look

    Nadelen?

    • Meer stenen nodig / m² (kostprijs)
    • Lijmmortel is duurder dan traditionele metselmortel (langs de andere kant is het verbruik wel lager)
    • Vereist nauwkeuriger werk van de uitvoerder (tov traditioneel metselwerk)
    • Niet iedere uitvoerder heeft deze techniek goed onder de knie
    • Maattoleranties worden moeilijker opgevangen: kan zorgen voor een zwevend effect bij grillige gevelstenen
    • Zelf bij verlijmen wordt de kimlaag (eerste laag stenen) in de mortel gelegd om zo de oneffenheden op te vangen. Het niet toepassen hiervan is een veelgemaakte fout.

    Dunmetselen (4-8mm)

    Wat?

    Bij dunmetselen gaat men werken met een zeer dunne voeg en gebruikt men een kleiner truweel tov traditioneel metselwerk. Het uitzicht is zo goed als gelijk aan verlijmen en ook hier kan je kiezen uit verschillende kleuren. Bij dunmetselen heb je wel de keuze of je de gevelsteen nadien nog opvoegt of gewoon open laat. Kwalitatief is deze mortel echter minder sterk dan de lijmmortel. Toch kan het in bepaalde gevallen aangewezen zijn om te kiezen voor een dunbedmortel. Dit is het geval voor grillige gevelstenen, met meer formaatafwijkingen. Door de extra voegruimte voorkom je een ‘zwevend’ effect van de gevelstenen.

    Voordelen?

    • Dunmetselen is goedkoper dan een verlijmen, terwijl het optisch zorgt voor hetzelfde uitzicht
    • Maattoleranties van de gevelstenen worden, door de iets grotere voegdikte, beter opgenomen dan bij een lijmmortel (meer aangewezen bij grillige gevelstenen die niet maatvast zijn)
    • Je hebt de keuze: nadien opvoegen of niet
    • Na 24 uren is de dunbedmortel uitgehard (tov 28 dagen bij traditioneel metselwerk)

    Nadelen?

    • Niet waterafstotend: stenen drogen minder snel uit
    • Kwalitatief beschikt een dunbedmortel niet dezelfde eigenschappen als een lijmmortel: hechtsterkte en waterwerendheid zijn meer zoals bij een traditionele mortel

    Traditioneel metselwerk (100-170mm)

    Wat?

    Bij traditioneel metselwerk gebruikt men een ‘normale’ voegmortel en dikte van de voeg (+- 1/1,7cm). Het uitzicht van de gevel wordt bepaald door een samenspel van gevelsteen en voegkleur. 30% van de kleur van de gevel wordt bepaald door de voeg, hier heeft de kleur van de voeg dus een zéér grote impact op het eindresultaat. Het uitzicht wordt mede gemaakt of gekraakt door de voegkleur.

    Voordelen?

    • Deze techniek is zeer gekend, je vindt gemakkelijk ervaren metsers
    • Goedkoper dan verlijmen / dunmetselen
    • Tijdloze look
    • Verschillende mogelijkheden om op te voegen (terugliggend , platvol, geborsteld,…)

    Nadelen?

    • Niet waterafstotend: stenen drogen minder snel uit doordat ook de voegen water opnemen
    • Bij traditioneel metselwerk ontstaan mossen meestal eerst op de voegen.
    • Na het metselen moet er nog opgevoegd worden
    • Na 28 dagen is de mortel uitgehard (tov 24 uren bij dunbed/verlijmen)

    Nog iets anders: doorstrijken

    Nog een andere techniek is doorstrijken of ‘meegaand voegen’. Deze voegtechniek wordt in België minder toegepast. Hierbij gebeurt het metselen en voegen in één keer. Er wordt dus zoveel metselspecie gebruikt, dat nadien opvoegen onnodig wordt. Hierdoor krijgen de voegen een massieve indruk en zijn ze ook enorm sterk.

    Bij de restauratie van de kasteelmuur in Ingelmunster werd deze techniek gebruikt, bekijk hier het filmpje van Focus WTV: https://www.focus-wtv.be/video/leerlingen-vti-izegem-bouwen-mee-aan-kasteelmuur-ingelmunster?page=5065  

    Besluit

    Iedere techniek heeft zo zijn voor- en nadelen. In onze ogen wegen de voor- en nadelen traditioneel metselwerk / verlijmen tegen elkaar op. Kwalitatief is verlijmen beter dan dunmetselen zonder nadien op te voegen. Echter voor grillige gevelstenen kan het alsnog aangeraden zijn om te kiezen voor dunbedmortel, om een zwevend effect te vermijden.

    Best laat u zich dus leiden door het resultaat dat u wenst te bekomen.

    Daarnaast vergt het vooral ook de expertise van de uitvoerder.

    Uiteraard is iedere werf uniek en raden wij u aan om steeds een uitsluitsel te vragen bij de uitvoerder.